Bir çalışanın sana gerçek maliyeti
"Asgari ücretle alırım" demek maliyeti söylemez. Brüt, net ve işveren payı aynı çalışan için üç ayrı rakamdır. 2026 rakamlarıyla bir çalışanın kasadan ne kadar çıkardığını ve teşviklerin bu hesaba nasıl girdiğini görelim.
İşveren Okulu · 5 dk · sonunda 4 soruluk sınav
2026 için asgari ücret brüt 33.030 TL, çalışanın eline geçen net 28.075,50 TL'dir. Üstüne işveren olarak %21,75 SGK ve %2 işsizlik payı eklenir; teşviksiz durumda bir asgari ücretli sana ayda 40.874,63 TL'ye mal olur. Şartlar sağlanırsa Hazine indirimi ve asgari ücret desteği bu tutarı biraz azaltır.
Fırıncı Hasan Abi'nin ekmek hesabı
Hasan Abi bir ekmeğin maliyetini sorsan unu, mayayı, tuzu, odunu, elektriği tek tek sayar. "Sadece un parası" diye fiyat koyan fırıncının ay sonunda batacağını bilir. Hamurcu almaya karar verdiğinde ise ilk cümlesi şu oldu: "Asgari ücret veririm, 28 bin." İşte burada un hesabını unuttu.
Bir çalışan için üç ayrı rakam vardır:
- Brüt ücret: Sözleşmede yazan, kesintilerden önceki ücret. Brüt
- Net ücret: Çalışanın eline geçen tutar. Net
- İşveren maliyeti: Brüte senin ödediğin primler eklenince kasandan çıkan toplam. İşveren maliyeti
Çalışanla konuşurken hangi rakamı söylediğini netleştir. "28 bin veririm" dersen çalışan net anlar, sen brüt düşünüyor olabilirsin; ay sonu ikiniz de şaşırırsınız.
2026 asgari ücretle adım adım
2026 için asgari ücret brüt 33.030 TL'dir (1 Ocak – 31 Aralık 2026). Çalışanın maaşından şu kesintiler yapılır:
| Kalem | Oran | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Brüt ücret | 33.030,00 | |
| SGK işçi payı | %14 | -4.624,20 |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 | -330,30 |
| Gelir ve damga vergisi | asgari ücrette istisna | 0,00 |
| Net (çalışanın eline geçen) | 28.075,50 |
Asgari ücrete denk gelen kısım gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır; bu yüzden asgari ücretlide vergi kesintisi sıfırlanır. Ücret asgari ücretin üstündeyse fazlası vergilenir ve hesap değişir.
Şimdi senin tarafın. 2026 için genel oranlarla işveren payı:
| Kalem | Oran | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Brüt ücret | 33.030,00 | |
| SGK işveren payı | %21,75 | 7.184,03 |
| İşsizlik sigortası işveren payı | %2 | 660,60 |
| Teşviksiz işveren maliyeti | 40.874,63 |
Yani Hasan Abi'nin "28 bin" dediği hamurcu, teşvik yokken kasadan yaklaşık 40.900 TL çıkarır. Aradaki farkın bir kısmı çalışanın kendi kesintisi, bir kısmı işveren payıdır. İkisini de SGK'ya sen yatırırsın, çünkü çalışanın kesintisini maaştan ayırıp yatırmak da işverenin işidir.
Asgari ücretin üstünde bir örnek: brüt 40.000 TL veriyorsan, teşviksiz işveren payı 40.000 × %23,75 = 9.500 TL, toplam maliyet 49.500 TL olur. Netini görmek için vergi hesabı gerekir; bunu brütten nete hesaplayıcı yapar. Çalışana net söz verdiysen netten brüte, toplam maliyet için işveren maliyeti hesaplayıcısı kullan.
Para kasadan hangi gün çıkar?
Maliyet bir kerede ödenmez; ay içine yayılır. Asgari ücretli bir çalışan için teşviksiz bir ay şöyle akar:
| Ne zaman | Ne ödenir | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Maaş günü | Çalışana net ücret | 28.075,50 |
| Ertesi ayın sonuna kadar | SGK'ya işçi ve işveren primleri (işsizlik dahil) | 12.799,13 |
| Toplam | 40.874,63 |
Asgari ücretlide vergi kesintisi sıfır olduğu için vergi dairesine bu çalışan için ödeme çıkmaz. Ücret asgari ücretin üstündeyse, maaştan kesilen gelir vergisi ve damga vergisi de muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle aynı dönemde ödenir. İlk ay en çok şaşırtan şey budur: maaşı ödedikten birkaç hafta sonra ikinci bir ödeme gelir. Bu ikinci ödemeyi maaşla birlikte kenara ayırmak işini kolaylaştırır.
Teşvikler: hesaba nasıl girer?
Devlet bazı şartlarla işverenin prim yükünü azaltır. Genel çerçeve şöyle:
- Hazine indirimi: Bildirgeleri ve primleri zamanında veren, SGK'ya vadesi geçmiş borcu olmayan işverenin SGK işveren payı birkaç puan düşer. 2026 için imalat dışı işlerde 2 puandır; asgari ücretlide toplam maliyet 40.214,03 TL'ye iner.
- Asgari ücret desteği: 2026'da özel sektör işverenlerine, şartları sağlanırsa sigortalı başına günlük 42,33 TL, yani 30 gün çalışan biri için 1.269,90 TL destek verilir ve SGK prim borcundan düşülür (5510 sayılı Kanun geçici md. 112, SGK Genelgesi 2026/8). Emekli çalışan gibi sosyal güvenlik destek primiyle bildirilenler için bu destek yoktur.
- Kişiye ya da bölgeye bağlı teşvikler: İşe aldığın kişinin durumu ya da işyerinin yeri başka teşviklerin kapısını açabilir. Şartları sık değişir ve birbiriyle birleşmeyebilir.
Teşviki maliyet hesabının içine baştan koyma. Önce teşviksiz rakama göre bütçeni kur, teşvik gelirse kâr say. Hangi teşvikten yararlanabileceğini işe almadan önce müşavirine sor; bazı teşviklerde kişinin işe girmeden önce İŞKUR'a kayıtlı olması gibi, işe giriş anında bakılan şartlar vardır.
Maaşın dışında kalanlar
Bordrodaki rakam tek masraf değil. Yemek, yol, iş kıyafeti, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti, müşavirin bordro ücreti, yıllık izinde dükkânı kimin çevireceği de hesaba girer. İleride ayrılırsa doğabilecek kıdem ve ihbar tazminatını da unutma. Bunları her ay biraz kenara koymak, ay sonunda nakit sıkışmasını önler (Kâr var, para yok).
Bu hesap yıla bağlıdır. Yukarıdaki rakamlar 2026 içindir; asgari ücret ya da çalışanın ücreti değişince hesabı yeniden yap. Her ay müşavirine çalışanın gün ve ücret bilgisini zamanında göndermek de maliyetin doğru çıkmasının parçasıdır (Her ay müşavire ne gönderilir?).
Bir de ödeme şekli: 1 Temmuz 2025'ten beri, bütün işyerleri birlikte sayıldığında 3 ve daha fazla çalışanı olan işverenler maaşı banka üzerinden ödemekle yükümlü (Ücret, prim ve benzeri ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılmasına dair yönetmelikteki değişiklik, Resmî Gazete 04.06.2025, sayı 32920). Vergi kurallarında da tutara bağlı ayrı bir banka şartı var; çalışanın az olsa bile sana uyup uymadığını müşavirine sor. Tek çalışanda bile bankadan ödemek, kimin ne aldığını kanıtlamanın en kolay yoludur.
Hasan Abi hesabı yeniden yaptı: teşviksiz 41 bin civarı, artı yemek ve servis. Hamurcuyu yine aldı; ama ekmek fiyatını bu hesaba göre gözden geçirdi.
Bu hafta bunu yap
İşveren maliyeti hesaplayıcısını aç ve almayı düşündüğün çalışanın brüt ücretini gir. Çıkan toplamı on iki ile çarp, yanına yemek ve yol gibi ek masrafları yaz. Bu yıllık rakamı, o çalışanın getireceğini düşündüğün ek satışla karşılaştır.
Bunu Yuhasibu'da yap
Maaşı banka hesabından ödeyip Yuhasibu'da kasa/banka hareketi olarak kaydedersen, personel ödeme raporunda her ay çalışanlara ne ödediğini toplu görürsün. Bordroyu ve prim hesabını yine mali müşavirin hazırlar.
Yuhasibu, İşveren Okulu'nun kardeş ürünü olan ön muhasebe programıdır. Bu ders program olmadan da işe yarar.
Sık yapılan hatalar
- Net ile brütü karıştırmak. Çalışana "28 bin" derken net mi brüt mü konuştuğunu yazıya geçirmezsen, ilk maaşta anlaşmazlık çıkar.
- Teşviki baştan kesin gelir saymak. Hazine indirimi ve asgari ücret desteği şartlıdır; bir ay geç ödeme ya da SGK borcu desteği kaybettirebilir.
- Maaşın bir kısmını bordro dışında elden vermek. Primi az göstermek için yapılan bu düzen, çalışan dava açtığında ya da SGK denetiminde eksik prim, gecikme zammı ve idari para cezası olarak geri döner. Gerçek ücret bordroya yazılır.
Bu dersteki kelimeler
Soru-cevap
Bu derse henüz soru sorulmamış. İlk soran sen ol.
Bu dersle ilgili bir sorun mu var?
Sorunuz incelendikten sonra cevabıyla birlikte burada yayınlanır. E-posta adresiniz sayfada görünmez.
Haftalık mevzuat bülteni
Haftada en çok bir e-posta: vergi, SGK ve iş hukukunda o hafta ne değişti, kaynağıyla; bir de yeni dersler. Reklam yok.
Nereden başlayacağını bilmiyor musun?
12 soru, 3 dakika, kayıt yok. Sınav seni doğru seviyeye koyar; cevapların bilgisayarından çıkmaz.
Yerleştirme sınavına gir →