Büyürken KOSGEB ve teşviklere bakmak

Mobilyacı Mehmet Usta'nın duyduğu haber

Mehmet Usta'nın mobilya atölyesi büyüyor. Siparişler yetişmiyor; CNC kesim makinesi alıp yanındaki depoyu da atölyeye katmak istiyor. Kahvede biri "Devlet makinenin parasını veriyormuş, KOSGEB'e başvur" dedi. Mehmet Usta ertesi gün hesabını "desteğin yarısı gelir" diye yeniden yaptı.

Önce bir dur. Destek gerçek, ama nasıl ve ne zaman geleceği şartlara bağlı.

Düğün takısına benzer

Düğün yapan aile, takının geleceğini bilir ama düğün bütçesini takıya göre yapmaz. Takı gelirse borç kapanır, gelmezse düğün yine ödenmiştir. Destek ve teşvik de böyle düşünülür: yatırım hesabını desteksiz yap; desteksiz de kendini ödüyorsa yatırım sağlamdır, destek gelirse süre kısalır. Çalışan teşviklerinde de aynı kuralı gördük (Asgari ücret desteği ve genel destekler).

Hangi kapı ne için?

Büyürken bakabileceğin dört ayrı kapı var. Birbirine karıştırılır, ama farklı kurumlardır.

Son kapıyı Seviye 2'de anlattık (Teşvik nedir, kimler yararlanır?). Burada ilk üçüne bakıyoruz.

KOSGEB

KOSGEB, KOBİ'lere programlar açar. 2026'da duyurulan programlar arasında Girişimci Destek Programı, Kapasite Geliştirme Destek Programı, Yeşil Sanayi Destek Programı ve Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı var. Program adları ve kapsamı zamanla değişir; güncel listeyi KOSGEB'in sitesinde gör. Programların çoğu belli tarihlerde açılan çağrılarla yürür; çağrı kapalıyken başvuru alınmaz.

Destek tutarı, oranı ve kimin başvurabileceği programdan programa ve çağrıdan çağrıya değişir. Bu yüzden rakam yazmıyoruz. Bir şeye de dikkat: bazı destekler hibe değil, geri ödemelidir. Örneğin 2026 Girişimci Destek Programı İş Geliştirme çağrısındaki iş geliştirme desteği faizsizdir ama geri ödenir. Hesabına yazmadan önce paranın geri ödenip ödenmeyeceğine bak. Geri ödenmeyen destek de vergide gelir sayılabilir; nasıl kaydedileceğini mali müşavirine sor. Başvurmadan önce şunlara bak:

• İşletmen KOSGEB veri tabanına kayıtlı mı, KOBİ Bilgi Beyannamesi güncel mi?
• Faaliyet kodun (NACE kodu, vergi levhanda yazan iş kolu) çağrının kapsamında mı?
• Vergi ya da SGK borcun var mı? Borç, desteğin ödenmesini engelleyebilir.
• Harcamayı başvurudan ve onaydan sonra mı yapman gerekiyor? Çağrı metnine bak; onaydan önce yapılan harcama çoğu zaman desteğe girmez.

Güncel çağrıları ve şartları KOSGEB'in kendi sitesinden oku.

Yatırım teşvik belgesi

Yatırım teşvikleri 2025'ten beri 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yürüyor (Resmî Gazete 30.05.2025). Belgeyi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verir, başvuru E-TUYS adlı elektronik sistemden yapılır. Kararda sayılan destekler arasında makine alımında KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz ya da kâr payı desteği ve bazı bölgelerde SGK işveren hissesi desteği var.

Mehmet Usta için iki önemli nokta:

• Asgari yatırım tutarı var. Belge, bölgeye göre belirlenen bir tutarın üstündeki yatırımlara verilir. Karar yayımlandığında bu tutar 1. ve 2. bölgede 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL idi; her yıl başında yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Tek bir makine bu tutara çoğu zaman ulaşmaz. Güncel tutarı Bakanlığın sitesinden ya da müşavirinden öğren.
• Sıra önemlidir. Başvuru tarihinden önce yapılan yatırım harcaması belgenin kapsamına girmez (9903 sayılı Karar md. 5/6). KDV istisnası da belge alındıktan sonra, belge kapsamındaki makine için satıcının KDV'siz fatura kesmesiyle uygulanır (KDV Kanunu md. 13/d). Makineyi önce alırsan o alımda KDV'yi ödersin ve harcama teşvikten yararlanamayabilir. Belgeye başvurmayı düşünüyorsan sırayı makineyi almadan önce müşavirinle konuş.

Kredi Garanti Fonu kefaleti

Bankanın istediği teminatı gösteremeyen işletmeye KGF kefil olabilir. Başvuru ayrı bir kuruma değil, kredi çektiğin bankaya yapılır; banka KGF kefaletli bir kredi ürünü sunuyorsa dosyanı o yolla değerlendirir. Kefaletin de bir ücreti vardır; ödeme planında ayrı satır olarak görürsün. Kredi ile leasingi karşılaştırırken bu ücreti de toplama kat (Kredi mi, leasing mi, kendi paran mı?).

Haberi süzgeçten geçir

"Devlet makinenin yarısını veriyor" türü haberlerin çoğu bir programın en yüksek oranını anlatır. Senin işin için geçerli olan çağrı, şart ve tutardır. Başvuru kurumun kendi kanalından yapılır: KOSGEB'e e-Devlet girişli KOSGEB sisteminden, teşvik belgesine E-TUYS'ten, KGF kefaletine bankan üzerinden; "dosyanı biz hazırlarız, önce ücret yatır" diyen aracılara karşı dikkatli ol (Genç girişimci istisnası ve başlangıç destekleri).

Mehmet Usta ne yaptı?

CNC makinesinin geri ödeme süresini desteksiz hesapladı: 2.000.000 TL'lik makine, aylık 100.000 TL ek nakitle 20 ayda ödüyor. Desteksiz de kabul edilebilir bulunca KOSGEB'in açık çağrılarına baktı; KOBİ Bilgi Beyannamesini güncelledi, NACE kodunun kapsamda olup olmadığını müşavirine sordu. Yatırım teşvik belgesi için yatırımının asgari tutarın altında kaldığını öğrendi. Kredi teklifinde teminatı yetmeyince bankasına KGF kefaletli kredi olup olmadığını sordu. Destek gelirse süre kısalacak; gelmezse plan yine yürüyor.