SGK işe giriş bildirgesi: ne zaman, nasıl, hangi bilgilerle

Kahveci Murat Bey'in perşembe telefonu

Murat Bey'in kahvesi artık tek kişiye fazla geliyor. Yeni garson Can pazartesi başlayacak. İşyerinin SGK dosyası geçen hafta açıldı. Perşembe günü mali müşavirini aradı: "Can pazartesi geliyor, sigortasını yapar mısın?"

Müşavir üç şey istedi: Can'ın kimlik numarasını, başlama gününü ve ne iş yapacağını. Murat Bey "Garson işte" dedi. Müşavir bir soru daha sordu: "Yalnız servis mi yapacak, kasaya da geçecek mi, ocağın başına da mı?" Murat Bey ilk kez düşündü: Can aslında üçünü de yapacaktı.

Bildirge çalışanın adisyonu

Kahvede adisyon açılmadan sipariş ocağa gitmez. Adisyonda masa, saat ve ne istendiği yazar. Sigortalı işe giriş bildirgesi de SGK'nın adisyonudur: "Bu kişi, bu tarihten itibaren, bu işyerinde, şu işi yapıyor." Çalışanın sigorta günleri bu kayıtla saymaya başlar.

İşyeri dosyası, yani SGK sicil numarası, bu bildirgeden önce gelir. O adımı İlk çalışandan önce: SGK'da işyeri dosyası dersinde anlattık. Bu ders dosya açıldıktan sonrası.

Ne zaman verilir?

5510 sayılı Kanun md. 8'e ve SGK'nın açıklamalarına göre:

• Genel kural: Bildirge, çalışan işe başlamadan en az 1 gün önce verilir.
• İnşaat, tarım ve balıkçılık: En geç çalışmaya başladığı gün verilebilir.
• SGK'ya ilk kez işyeri bildirgesi veren işyeri: Sigortalı çalıştırmaya başladığın tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanların bildirgesi, o bir ay içinde verilebilir. Bu ek sürenin senin işyerine uyup uymadığını ve günlerin nasıl sayılacağını müşavirin söyler; en sade yol yine önceden vermektir.
• Yabancı uyruklu çalışan: Süre çalışma izniyle bağlantılıdır; müşavirinle birlikte izle.

Bildirge SGK'nın işverenlere açık e-Sigorta ekranından elektronik olarak verilir; kâğıtla verilmez. Çoğu küçük işletmede bunu mali müşavir yapar.

Can pazartesi başlıyorsa bildirge en geç pazar günü verilmiş olmalı. Ama bunu son güne bırakmanın anlamı yok. Murat Bey bilgileri perşembe verdi, müşavir cuma bildirgeyi gönderdi.

Bildirgeye ne yazılır, müşavire ne gider?

Emekli ya da yabancı birini çalıştıracaksan önce İşe almadan önce kontrol listesi dersine bak.

Meslek kodu: "garson" demek yetmeyebilir

SGK işverenden, çalışanın işini bir meslek sınıflamasındaki kodla bildirmesini ister. Kod, kişinin unvanına göre değil, işyerinde fiilen yaptığı işe göre seçilir. Can'ın işinin çoğu servisse garson kodu uygun olabilir; ağırlıklı olarak kasada duruyorsa başka bir kod gerekir. Hangi kodun seçileceğine müşavirin karar verir; sen ona işi doğru anlat.

Zamanla görev değişebilir. Garson olarak başlayan Can bir yıl sonra kahveyi tek başına yönetmeye başlarsa kod da güncellenir. Düzeltmeyi müşavirin SGK'ya başvurarak yapar. Yanlış kod çalışanın başvurusu, bir ihbar ya da denetimle ortaya çıkarsa SGK idari para cezası uygular (5510 md. 102/1-n): her beyanname dönemi için sigortalı başına asgari ücretin onda biri, 2026'da 3.303 TL. SGK'nın 2021 tarihli yazısına göre işverenin kendi isteğiyle yaptığı geçmişe dönük düzeltme talebinde ise ceza uygulanmaz. Bu yüzden görev değişince müşavirine haber ver.

Bir örneğini dosyaya koy

Bildirge verilince müşavirinden bir örneğini iste ve çalışanın özlük dosyasına koy. Çalışan da e-Devlet'te işe giriş kaydını görebilir. Çalıştığı günler ise hizmet dökümüne hemen düşmez; ay bitip o ayın beyannamesi verildikten sonra görünür. İlk haftanın sonunda Can'a "İşe giriş kaydını gördün mü?" diye sormak iki tarafı da rahatlatır. "Günlerim görünmüyor" derse nedeni budur. Özlük dosyasında başka neler olduğu bir sonraki derste: İlk gün ve ilk hafta.

Bildirgedeki başlama tarihi ilk bordroyu da belirler. Ayın ortasında başlayan çalışanın ilk bordrosu tam ay üzerinden değil, başladığı günden ay sonuna kadar olan günler üzerinden hazırlanır. Bu yüzden ilk maaşı tam ay maaşından az görünürse şaşırma. Hesabın nasıl okunacağını İlk maaş bordrosu dersinde anlatıyoruz.

Tarih kaçarsa ya da yanlış girilirse

Geç kaldıysan: Fark ettiğin gün müşavirini ara, bildirge hemen verilsin. 5510 sayılı Kanun md. 102'ye göre süresinde verilmeyen bildirge için idari para cezası var. 2026'da bu ceza sigortalı başına bir aylık brüt asgari ücret, yani 33.030 TL. Eksiklik denetimde ya da başka bir kurumun bilgisiyle ortaya çıkarsa iki katı uygulanır. Yani kendin erken düzeltirsen, bulunmasını beklemekten belirgin biçimde ucuza gelir. Tebliğ edilen bir ceza varsa ödeme ve itiraz sürelerine müşavirinle birlikte bak.

Tarih ya da bilgi yanlış girildiyse: Örneğin çalışan pazartesi değil çarşamba başladı. Bunu aynı gün müşavirine söyle. Düzeltmeyi müşavirin SGK ekranlarından ya da sosyal güvenlik merkezi üzerinden yapar. Yanlış tarih, ileride çalışanın sigorta günlerini ve senin prim borcunu yanlış gösterir.

Çalışan hiç gelmediyse: Bildirge verildi, kişi işe başlamadı. Bunu da hemen müşavirine bildir; müşavirin bildirgenin iptali için SGK'ya başvurur. Kayıt iptal edilmezse o kişi SGK'da senin çalışanın olarak görünmeye devam eder. Sonradan bir işten çıkış bildirgesi vermek bu kaydı silmez.

Murat Bey konuşmanın sonunda müşavirine bir not daha düştü: "Can kasaya geçerse sana haber vereceğim." Pazartesi sabahı, Murat Bey'in deyişiyle, Can'ın adisyonu açılmıştı.