İlk faturanı kes: satır satır
Bir faturanın hangi satırında ne yazar? Kuaför Nuray'ın örnek faturasını satır satır dolduruyoruz: kim, kime, ne zaman, ne sattın, KDV ve toplam. Sonunda 7 gün kuralını öğreniyorsun.
İşveren Okulu · 4 dk · sonunda 4 soruluk sınav
Fatura beş soruya cevap verir: kim kime, ne zaman, ne için, ne kadar ve KDV'si ne. Satıcı ve alıcı bilgileri, tarih, yapılan iş, KDV oranı ve toplam eksiksiz olmalı. Vergi Usul Kanunu 231/5'e göre fatura mal teslimi ya da hizmetten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir.
Kuaför Nuray'ın ilk faturası
Nuray Hanım küçük bir kuaför salonu açtı. İlk büyük müşterisi Sevgi Hanım: saç kesimi, boya ve fön yaptırdı, fatura istedi. Nuray'ın elinde boş bir fatura ekranı var. Hangi kutuya ne yazılacak?
Fatura, "bu satış oldu" diyen resmî bir kâğıttır. Hatalı doldurursan sonradan düzeltmek zahmetli. O yüzden satır satır bakalım. (Fatura ile fişin neden farklı olduğunu Seviye 0 dersinde görmüştük; burada uygulamaya geçiyoruz.)
Faturanın üst kısmı: kim, kime, ne zaman?
| Alan | Örnekte ne yazıyor | Ne anlama geliyor |
|---|---|---|
| Satıcı unvanı | Nuray Demir, Güzel Saç Kuaför | Faturayı kesen sensin; adın ve işyeri adın |
| Satıcı vergi no | 1234567890 (örnek) | Vergi kimlik numaran (VKN). Şahıs işletmesinde TC kimlik numarası da olabilir. |
| Alıcı | Sevgi Yıldız | Hizmeti alan kişi |
| Alıcı TCKN | 12345678901 (örnek) | Alıcı kişiyse TC kimlik no; firmaysa vergi kimlik no |
| Fatura tarihi | 15.10.2026 | Faturayı kestiğin gün; burada hizmetle aynı gün |
| Fatura tipi | e-Arşiv (satış) | Alıcı e-Fatura sisteminde değil |
Bu kutular boş kalmaz. Özellikle tarih, alıcı ve numara satırları: ileride mali müşavirin ya da vergi dairesi "bu fatura kime, ne zaman?" diye sorarsa cevap burada.
Faturanın orta kısmı: ne sattın?
| Sıra | Mal/hizmet | Miktar | Birim fiyat (TL) | Tutar (TL) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Saç kesimi | 1 | 500 | 500 |
| 2 | Saç boyama | 1 | 1.500 | 1.500 |
| 3 | Fön | 1 | 500 | 500 |
Dikkat edilecek yer: açıklamayı kısa ama anlaşılır yaz. "Hizmet bedeli" gibi belirsiz bir tek satır yerine yaptığın işi ayrı ayrı yazmak hem müşteriye hem muhasebeye kolaylık sağlar.
Faturanın alt kısmı: toplam ve KDV
| Satır | Tutar (TL) |
|---|---|
| Mal/hizmet toplamı (KDV hariç) | 2.500 |
| KDV oranı (örnek) | %20 |
| Hesaplanan KDV | 500 |
| Ödenecek toplam (KDV dahil) | 3.000 |
KDV, katma değer vergisi, yani müşterinin ödediği ama senin devlete aktardığın vergidir. Örnekte genel oran olan %20 kullanıldı. Bu oran hizmete ve mala göre değişebilir: 2026'da genel oran %20, bazı kalemler için %10 ve %1 oranları var. Senin işin hangi orana giriyor? Bunu mali müşavirine sor, faturaya kendi tahminini yazma. KDV'nin ne olduğu için KDV nedir? yazısı var.
Hesap basit: 2.500 x %20 = 500. 2.500 + 500 = 3.000. Sevgi Hanım 3.000 lira öder; bunun 500 lirası senin değil, devletindir.
Fiyat KDV dahil söylendiyse
Müşteriye çoğu zaman "3.000 lira" dersin; bu rakam KDV dahildir. Faturada ise önce KDV hariç tutarı bulman gerekir. Formül basit: KDV dahil tutarı 1,20'ye böl (oran %20 ise). Nuray için: 3.000 bölü 1,20 eşittir 2.500. Fark olan 500 lira KDV'dir.
Bunu kâğıtta bir kere yap, sonra alışkanlık olur. Tersini yapıp 3.000'in %20'sini almak yaygın bir hata: 600 çıkar, yanlıştır. Çünkü %20 KDV, 3.000'in değil 2.500'ün üzerine eklenmiştir. Yanlış hesap, faturanın toplamını da KDV'sini de bozar; sonradan düzeltmek için fatura iptali gerekebilir. Bu yüzden müşteriye fiyat söylerken "KDV dahil mi, hariç mi?" diye kendi kendine sor.
Kutu kutu kontrol listesi
Faturayı göndermeden önce şu beş şeye bak:
- Alıcının adı ve numarası doğru mu? Numarada bir rakam yanlışsa fatura yanlış kişiye kesilmiş olur.
- Tarih doğru mu, hizmetten sonraki 7 günü geçmedi mi?
- Yaptığın iş satır satır yazılı mı?
- KDV oranı doğru mu, toplam tutuyor mu?
- Fatura tipi (e-Arşiv, e-Fatura) doğru mu? Hangisini keseceğim? dersine bak.
7 gün kuralı
Faturayı "sonra keseriz" diye bekletme. Vergi Usul Kanunu'nun 231/5. maddesine göre fatura, mal teslimi ya da hizmet ifasından itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir. Nuray'ın örneğinde hizmet 15 Ekim'de verildi; fatura en geç 22 Ekim'e kadar kesilmeli. Bu süre geçtikten sonra kesilen fatura kanun gözünde hiç düzenlenmemiş sayılır ve cezası vardır.
Faturayı müşteriyle ödeme günü karıştırma: ödeme sonradan gelse de, işi yaptığın andan itibaren yedi gün sayılır. Kuralın uygulamasında bazı ayrıntılar (ay sonu, toplu faturalar) tartışmalı; kendi durumunu mali müşavirine sor. Daha ayrıntılı bilgi için Fatura ne zaman kesilir? yazısına bak.
Nuray'ın aldığı ders
Nuray ilk faturayı kesince bir şey fark etti: Hepsi aynı yere varıyor. Kimden kime, ne zaman, ne için, ne kadar. Bu beş soruyu cevaplayan her fatura sağlam bir fatura. Gerisi ekran düzeni.
Bu hafta bunu yap
Hayali bir satış düşün: bir müşteriye 1.000 liralık iş yaptın. Yukarıdaki tabloyu kâğıda çiz ve kendi bilgilerinle doldur. KDV'yi (örnek oranla) hesapla. Sonra mali müşavirine "benim işimde hangi KDV oranı geçerli?" diye sor.
Bunu Yuhasibu'da yap
Yuhasibu'da müşterini bir kez cari olarak ekle; sonraki faturalarında adı ve numarası kayıttan gelsin, elle yazma hatası azalır.
Yuhasibu, İşveren Okulu'nun kardeş ürünü olan ön muhasebe programıdır. Bu ders program olmadan da işe yarar.
Sık yapılan hatalar
- Alıcının numarasını yanlış yazmak. Bir rakam hatası faturayı başka birine kesilmiş yapar; sonradan düzeltmek zahmetli.
- Faturayı "sonra keserim" diye bekletmek. Hizmetin üzerinden 7 gün geçmeden kesmek gerekir.
- KDV oranını tahminle yazmak. Her hizmetin oranı aynı değildir; emin olmadığında mali müşavirine sor.
Bu dersteki kelimeler
Soru-cevap
Bu derse henüz soru sorulmamış. İlk soran sen ol.
Bu dersle ilgili bir sorun mu var?
Sorunuz incelendikten sonra cevabıyla birlikte burada yayınlanır. E-posta adresiniz sayfada görünmez.
Yeni ders çıkınca haber ver
Haftada en çok bir e-posta. Satış yok, reklam yok; yalnız yeni ders ve yazılar.
Nereden başlayacağını bilmiyor musun?
12 soru, 3 dakika, kayıt yok. Sınav seni doğru seviyeye koyar; cevapların bilgisayarından çıkmaz.
Yerleştirme sınavına gir →