Yurt Dışı Kazançta 20 Yıllık İstisna (20/D): Kimler Girer

Kaan 2021'den 2025'e kadar Almanya'da yaşadı. Haziran 2026'da İstanbul'a döndü ve şimdi evden Alman müşterilere yazılım yazıyor. Bir arkadaşı ona "Uzaktan çalışırsan 20 yıl %0 vergi" dedi. Yazıdaki kişiler ve rakamlar kurgudur.

Kısa cevap

1. Bu istisna ne? Gelir Vergisi Kanunu'na 2026'da araya mükerrer 20/D adlı yeni bir madde eklendi. Buna göre yeni yerleşen kişinin yurt dışı geliri 20 yıl vergi dışında tutulabiliyor, buna istisna deniyor.
2. Kimler girebilir? 1/1/2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılan, önceki üç yılda Türkiye'de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti olmayan ve süresinde belge alan gerçek kişiler girebilir. Şirketler giremez.
3. Evden yabancı müşteriye yazılım yazarsam 20 yıl vergi yok mu? Kesin bir "evet" de kesin bir "hayır" da yok. Resmî metindeki en yakın örnek "hayır" yönünde.
4. Yurt dışındaki bir işverene maaşla çalışırsam? Resmî metinde hüküm yok, meslek yazıları ikiye ayrılıyor.
5. Belge ne zamana kadar alınır? Yerleştiğin yılın sonuna kadar alınır. Kasım ya da Aralık'ta yerleştiysen izleyen yılın şubat ayı sonuna kadar süre var.

Bu istisnaya kim girebilir?

Kanunun bu maddesi Haziran 2026'da yürürlüğe girdi ama 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanıyor. Uygulama esasları 333 Seri No'lu Tebliğ'de. Tebliğ, vergi idaresinin açıklamalarını ve örneklerini içeren resmî metindir, kanunu değiştirmez.

İkametgâhın Türkiye'deyse ya da bir takvim yılında burada devamlı altı aydan fazla oturduysan yerleşmiş sayılırsın. İkametgâh, yerleşme niyetiyle oturduğun yerdir.

Asıl eleme üç yıl şartında. Yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye'de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin, yani vergi ödeme yükümlülüğünün bulunmaması gerekiyor. Yalnız kira geliri gibi sınırlı bir mükellefiyet bu şartı bozmuyor. Ücret ya da ticari kazanç mükellefiyeti ise bozuyor.

Kaan için bakılan yıllar 2023, 2024 ve 2025. Kaan o yıllara ait oturma iznini bir klasöre koydu. Yıllardır İstanbul'da yaşayıp Alman müşterilere hizmet veren Deniz ise üç yıl şartını taşımadığı için istisnaya giremiyor.

Evden yabancı müşteriye yazılım yazınca ne olur?

Tebliğ'de "uzaktan" kelimesi hiç geçmiyor. Konuya en yakın yer Örnek 10. Bu örnekte Türkiye'de mühendis olarak çalışan biri, yurt dışındaki müşterilerine Türkiye'deki yatırımlarla ilgili danışmanlık veriyor. Tebliğ bu kazancı istisna dışında sayıyor, çünkü hizmet Türkiye'de verilmiş. Müşterinin yurt dışında olması sonucu değiştirmiyor.

Kaan da işini Türkiye'de yapıyor. Aynı gerekçe ona da uygulanabilir. Ama örnek yalnız Türkiye'deki yatırımlarla ilgili danışmanlığı anlatıyor ve yazılım için ayrı bir hüküm yok. Tebliğ aksini gösteren bir örnek de vermiyor. Bu yüzden Kaan'ın yazılım kazancı için ne "kesin istisna kapsamında" ne de "kesin kapsam dışı" denebiliyor, ama ağırlık "kapsam dışı" tarafında.

Kaan'ın bu geliri vergisiz saymadan önce müşaviriyle konuşması yerinde olur. Gerekirse vergi idaresinden kendi durumu için özelge denen yazılı görüşü isteyebilir. Özelge genel olarak yalnız soran kişiyi bağlar.

Türkiye'den yurt dışındaki müşteriye kanunda sayılan hizmetleri verenler için ayrı bir düzen var: hizmet ihracatı indirimi (GVK md. 89/1-13). Bu indirim 20/D'nin yerine geçmiyor. Şartlarını freelancer hizmet ihracatı yazısında anlattık. Kaan ve Deniz'in yararlanıp yararlanamayacağı o şartlara bağlı.

Yurt dışındaki işverene maaşla çalışırsan ne olur?

Tebliğ'de, Türkiye'de oturup yurt dışındaki işverenden maaş almak için hüküm yok. Bir meslek yazısı, Türkiye'den çalışılan ücretin yurt dışında elde edildiğinin savunulamayabileceğini söylüyor. Diğeri bu ücretin yurt dışı kaynaklı sayılabileceğini yazıyor.

Bir görüşe göre maaşta gelir, işin yapıldığı yerde elde edilir. Öbür görüş serbest çalışmada işin yapıldığı yerin ve hizmetten yararlananın yurt dışında olmasını arıyor. Aynı görüş yurt dışı işverene uzaktan çalışmayı kapsamda sayabiliyor. İki yazı da özelge almayı öneriyor. Maaşlı çalışan için ilk adım, durumunu müşavirine sormak, gerekirse onunla birlikte özelge istemek olabilir.

Hangi gelir istisnaya girer?

Selin 2019'dan beri Hollanda'da yaşıyordu ve Mart 2026'da kesin dönüş yaptı. Hollanda'daki dairesinden kira, yurt dışındaki eski bir şirketten kâr payı alıyor. Tebliğ Örnek 11'de yurt dışındaki kâr payı ve kira istisna kapsamında, Türkiye'dekiler değil:

Selin'in 2023-2025'inde Türkiye'de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti yoksa bu gelirler istisnaya girebilir. Yine de belgeyi süresinde alması gerekiyor. Tebliğ Örnek 3'te yerleştikten sonra ticari faaliyete başlayan kişiye belge veriliyor. Şahıs olarak iş kurmak belgeye engel görünmüyor, ama o işin Türkiye'deki kazancı normal vergilenir.

Belge ne zamana kadar alınır?

Başvuru vergi dairesine yapılıyor. Süre, yerleştiğin takvim yılının sonunda bitiyor. Tebliğ Örnek 2'de süresinde başvurmayan kişiye belge verilmiyor.

Belge, kişinin şartları taşıdığını gösterir ama her kazancını istisna yapmaz. Yıllık gelir vergisi beyannamesi, bir yılın gelirini vergi dairesine bildirdiğin formdur. Belgeli kişi istisna kapsamındaki yurt dışı gelir için bu beyannameyi vermez, Türkiye'deki kira gibi gelirleri ise beyan eder.

Şartların sonradan tutmadığı anlaşılırsa belge iptal edilir ve eksik vergi ceza ve faiziyle istenir. Yerleşme tarihini, yurt dışında geçen yılları ve gelirin kaynağını gösteren kâğıtları saklamak iyi olur. Ne kadar saklanacaklarını belge saklama süresi yazısında anlattık.

Yurt dışında vergi ödediysen ya da şirket kurmayı düşünüyorsan?

İstisnaya giren gelir için yurt dışında ödenen vergi Türkiye'deki vergiden düşülemiyor. Şirket kurmak, vergi anlaşmaları ve denetim programı daha karışık sorular. Bilinenleri aşağıda müşavirin için topladık.

İlk adımlar

1. Yerleşme tarihini ve önceki üç yılı belgelerle çıkarmak.
2. Son başvuru gününü takvime yazmak ve vergi dairesine hangi belgeleri istediğini sormak.
3. Hizmet veriyorsan freelancer hizmet ihracatı yazısındaki şartları kendi işinle karşılaştırmak.
4. Hizmet kazancını ya da yurt dışı maaşını müşavirine sorup gerekirse özelge istemek. Müşavir seçimini bu derste anlattık.
5. Yurt dışı ve Türkiye gelirlerinin kayıtlarını baştan ayrı tutmak.

Müşavirinle konuşurken işine yarayacak ayrıntılar

Bu bölüm, durumunu bir mali müşavirle ya da vergi dairesiyle konuşacaklar için. Kanun maddeleri, Tebliğ örnekleri ve kaynakların neyi söyleyip neyi söylemediği burada. Ana metni okuduysan buraya yalnız ihtiyaç duyduğunda dönebilirsin.

Dayanak ve yürürlük

Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen mükerrer 20/D maddesi, Türkiye'ye yeni yerleşen gerçek kişileri ilgilendiriyor. Bu kişilerin yurt dışından elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutuluyor. İrat, mal varlığından gelen kira ve kâr payı gibi gelirleri anlatan kelimedir. Ücret ve serbest meslek kazancı irat sayılmaz. Madde, 7582 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 4. maddesiyle eklendi.

Kanun 21 Mayıs 2026'da kabul edildi. 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yürürlük hükmüne göre 4. madde yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanıyor.

Uygulama esasları 333 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde yer alıyor. Tebliğ 4 Temmuz 2026 tarihli, 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Sitedeki genç girişimci istisnası dersinde anlatılan istisna GVK mükerrer 20'ye dayanır. Mükerrer 20/D ile ilgisi yok ve ikisi karıştırılmamalı.

Kanun metni "yirmi yıl boyunca" diyor. Bu sürenin yerleşmiş sayıldığın tarihten mi, belge tarihinden mi başladığı Kanun ve Tebliğ metninde ayrıca yazılı değil. Bunu vergi dairesine ya da mali müşavire sormak iyi olur.

Kimler girer, kimler girmez

Yerleşmiş sayılmak, GVK md. 4'e göre ikametgâhın Türkiye'de olması ya da bir takvim yılında Türkiye'de devamlı altı aydan fazla oturmak demek. Kanun ve Tebliğ özetlerinde vatandaşlık şartı görünmüyor. Ölçü ikametgâh ve mükellefiyet geçmişi.

Tebliğ Örnek 1'de 12/7/2026'da yerleşen kişi için bakılan yıllar 2023, 2024 ve 2025. Selin'in ve Kaan'ın 2023-2025 döneminde Türkiye'de ikametgâhı ve mükellefiyeti yoksa bu şartı taşırlar.

Türkiye'deki adres kaydı tek başına engel sayılmıyor gibi görünüyor. İstanbul'daki bir özelge (13.10.2026), yurt dışında oturma ya da çalışma izniyle altı aydan fazla yaşandığı belgelenirse adres kaydının ikametgâh şartını bozmayacağını söylüyor. Aynı özelgeye göre 1/1/2026'dan itibaren kesin dönüşün de belgelenmesi gerekiyor.

Özelge, vergi idaresinin (Gelir İdaresi ya da defterdarlık gibi bir birimin) bir mükellefin sorusuna verdiği yazılı cevaptır. Özelgeler genel olarak yalnız başvuran kişiyi bağlıyor. Yazı tarihi itibarıyla bu özelgeye de yalnız ikincil bir aktarım üzerinden ulaşılabildi.

Deniz yıllardır Türkiye'de yaşadığı için yerleşik ve çoğu durumda vergi mükellefi, bu yüzden üç yıl şartını sağlamıyor. Deniz'in yurt dışı müşteriden aldığı gelir 20/D ile vergi dışı kalmıyor. Bu gelir için hizmet ihracatı indirimi gibi başka düzenlerin şartlarına bakılıyor.

Hangi kazançlar istisna

Kanun, yurt dışında elde edilen kazanç ve iratlardan söz ediyor. Tebliğ ise yalnız yurt dışından elde edilenlerin istisna olduğunu, Türkiye'de elde edilenler için vergi yükümlülüğünün sürdüğünü yazıyor (md. 3/7).

Tebliğ Örnek 11 bunu somutlaştırıyor. İspanya'daki kurumdan alınan kâr payı ve Monako'daki gayrimenkulün kirası istisna kapsamında. Türkiye'deki gayrimenkulün kirası ve Türkiye'deki bir kurumdan alınan kâr payı ise istisna kapsamında değil. Selin'in Hollanda'daki dairesinden yılda yaklaşık 600.000 TL karşılığı kira geldiğini düşünelim. Bu kira ve yurt dışı kâr payı, üç yıl şartını taşıyorsa ve belgesi varsa istisna tarafında duruyor.

Örnek 3'te kişi yerleşmeden sonra konfeksiyon perakendesine başlıyor, başvuruyu faaliyetten sonra yapıyor ve belge veriliyor. Tebliğ o işin Türkiye'deki kazancını ayrıca anmıyor. Ama yalnız yurt dışından elde edilenler istisna olduğu için Türkiye'de elde edilen kazanç normal vergilenir. Belgeden önce iş kurmanın belgeyi engellediği yönündeki anlatımlar için Tebliğde dayanak görünmüyor, ölçü yerleşmeden önceki üç yıl.

Türkiye'den verilen hizmet ve Örnek 10

Örnek 10'u ana metinde anlattık. Örnekteki kazanç serbest meslek kazancıdır ve Tebliğ gerekçe olarak hizmetin "Türkiye'de verilen" bir hizmet olmasını gösteriyor. Tebliğ, Türkiye'den yurt dışına verilen her hizmet için ayrı bir genel kural yazmıyor. Tersini gösteren bir örnek de bulunmuyor.

"Yurt dışında fiilen yapılan faaliyet" ifadesi Kanun'da da Tebliğde de geçmiyor. Ölçü, gelirin "yurt dışından elde edilmesi". Ücret ve serbest meslek konusunda meslek yazılarındaki iki görüşü ana metinde anlattık. İkisi de özelge almayı öneriyor ve hiçbiri resmî tanım değil.

Hizmet ihracatı indirimiyle fark

Hizmet ihracatı indirimi (GVK md. 89/1-13), Türkiye'den yurt dışındaki müşteriye sayılı hizmetleri veren mükellef içindir. Şartları ve kazancın Türkiye'ye getirilmesi kuralı ayrıdır. 20/D ise yalnız Türkiye'ye yeni yerleşenlerin yurt dışı kaynaklı gelirine bakar. Türkiye'de yıllardır yaşayan ve buradan hizmet veren biri için 20/D bir seçenek değil.

Başvuru, belge ve beyan

Başvuru vergi dairesine yapılıyor. Belgenin adı "Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi" (Tebliğ EK-1). Süre, yerleşmiş sayıldığın takvim yılının sonuna kadar. Yılın son iki ayında yerleşenlerde süre, izleyen yılın ikinci ayının sonuna kadar.

Tebliğde belgesiz uygulamaya izin veren bir hüküm yok. Örnek 2'de süresinde başvurmayan kişiye belge verilmiyor.

Vergi dairesi son üç yıldaki ikametgâh ve mükellefiyeti, başvuru tarihindeki yerleşikliği ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol ediyor. Tebliğ metni bir belge listesi vermiyor. EK-1'in alanları da metinde görünmüyor.

İstisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez. Başka gelirler yüzünden beyanname verilirse bunlar beyannameye alınmaz. Türkiye'deki kira gibi gelirler ise beyana girer.

İstisna gelire ait gider ve maliyetler Türkiye'de vergiye tabi kazançtan düşülemez. Hem yurt dışı hem Türkiye kaynaklı geliri olanlar için bilgisayar, internet gibi ortak giderin nasıl paylaştırılacağı Tebliğde yazmıyor. Kayıtları baştan ayrı tutmak ve paylaştırmayı mali müşavirle konuşmak iyi olur.

Şartların sonradan tutmadığı anlaşılırsa belge iptal ediliyor. Eksik vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle tahsil ediliyor. Örnek 12'de belge aldıktan sonra kayıt dışı ticari kazancı tespit edilen kişinin belgesi, yerleşme tarihi itibarıyla iptal ediliyor.

Yurt dışında ödenen vergi

Kanun ve Tebliğe göre istisna kapsamındaki gelir nedeniyle yurt dışında ödenen vergi, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemez. Yani gelirin geldiği ülke o gelirden vergi alıyorsa, bu vergi Türkiye'deki vergiden düşülemiyor. İstisna yalnız Türkiye'nin vergisini kaldırıyor.

Hollanda, Almanya gibi ülkelerle yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının bu istisnayla ilişkisi Tebliğde ele alınmıyor. Hangi ülkenin hangi geliri vergileyeceği için anlaşmaya ve o ülkenin kanununa ayrıca bakmak gerekir. Verginin genel mantığını vergi nedir dersinde anlattık.

Şirket üzerinden gelir

İstisna yalnız gerçek kişiler için. Limited ve anonim şirket gibi kurumlar vergisi mükellefleri yararlanamıyor. Türkiye'deki bir kurumdan alınan kâr payı da istisna dışında (Örnek 11). Bu yüzden yurt dışı geliri şirket üzerinden almak, istisnanın dışında kalmak anlamına geliyor.

Tebliğ Örnek 3'te yerleştikten sonra şahıs olarak ticari faaliyete başlayan kişiye belge veriliyor. Ama o işin Türkiye'deki kazancı normal vergilenir. Hangisinin daha az yük getireceği kişiye göre değiştiği için hesabı mali müşavirle yapmak yerinde olur. Şirket türü seçimini şahıs şirketi mi limited mi yazısında anlattık.

Vergi Denetim Kurulu programı

Vergi Denetim Kurulu (VDK) 28 Eylül 2026'da Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı'nı duyurdu. Duyuruya göre yurt dışında elde edilen kazançların doğru ve tam beyan edilmesi hedefleniyor. Duyuruya göre ilk aşamada yüksek gelir ve servet profilindeki mükellefler izlenecek.

Veri kaynakları arasında CRS, CbCR, beyanlar ve yurt içi veriler var. CRS, ülkeler arasında yurt dışı finansal hesap bilgilerinin paylaşıldığı sistemdir. Gözetime alınan mükelleflerden tebligatla açıklama isteniyor.

Duyuruda 20/D ya da istisnalar anılmıyor. İstisna belgesi olan kişi bu gelirler için beyanname vermiyor. VDK'nın bu belgeye programda nasıl bakacağı ise duyurudan anlaşılmıyor.

19 Ekim 2026 itibarıyla net olmayanlar

• Soru: Yirmi yıllık süre yerleşmiş sayıldığım tarihten mi, belge tarihinden mi başlıyor? Kime: Vergi dairene ya da mali müşavirine.
• Soru: Türkiye'den yurt dışındaki müşteriye yazılım gibi bir hizmet veriyorsam, bu kazanç Örnek 10 dışında kalan bir durum olarak istisnaya girer mi? Kime: Mali müşavirine, gerekirse özelge yoluyla Gelir İdaresine.
• Soru: Yurt dışındaki işverenimden Türkiye'de oturarak aldığım maaş istisnaya girer mi? Kime: Mali müşavirine, gerekirse özelge yoluyla Gelir İdaresine.
• Soru: EK-1 belgesi için hangi bilgileri ve hangi kâğıtları vermem gerekiyor? Kime: Vergi dairene.
• Soru: Hem yurt dışı hem Türkiye geliri varsa bilgisayar, internet gibi ortak giderleri nasıl paylaştırmalıyım? Kime: Mali müşavirine.
• Soru: Gelirin geldiği ülkeyle yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bu istisnayla nasıl birlikte işler? Kime: Mali müşavirine.
• Soru: VDK'nın Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı'nda istisna belgem nasıl dikkate alınır? Kime: Mali müşavirine.
• Soru: Yazı tarihinden sonra çıkan sirküler ya da özelgeler bu yazıdaki noktaları değiştirdi mi? Kime: Mali müşavirine.