Mali müşavir ne yapar, ne yapmaz

Berber Cemil Usta'nın yanılgısı

Cemil Usta berber. İşletmeyi açtığında bir mali müşavir buldu ve rahatladı: "Artık vergi, defter, hesap işi bende değil, her şeyi o halleder."

Üç ay sonra mali müşavir aradı: "Üç aydır belge getirmediniz, kayıt yapamıyorum." Cemil Usta şaşırdı: "Ben size ödeme yapıyorum, siz yapın."

Burada Cemil Usta'nın yanılgısı şu: Mali müşavir bilgiyi işler, ama bilgiyi o üretmez. Bilgi senin dükkânından gelir.

Mali müşavir kimdir?

Mali müşavir (tam adı serbest muhasebeci mali müşavir), kanunla yetkilendirilmiş meslek mensubudur. Defter tutar, beyanname hazırlar, vergi mevzuatında danışmanlık yapar. Bu işi yapabilmek için sınav ve staj gerekir; 3568 sayılı Kanun mesleği düzenler.

Mali müşavir ne yapar?

• Defterleri tutar. Senden gelen belgelere göre kayıt yapar.
• Beyannameleri hazırlar. KDV, muhtasar, gelir ya da kurumlar vergisi gibi beyannameleri hazırlar ve verir.
• Çalışan işlemlerini yürütür. SGK bildirgeleri ve bordro çoğu zaman mali müşavirin bürosunda hazırlanır. Bordro, çalışanlara ödenen maaşın hesap kâğıdıdır.
• Soru cevaplar. "Şu harcama gider olur mu?", "Limited mi kurayım?" gibi sorularda danışmandır.
• Seni uyarır. Takvimi bilir, hangi ödemenin ne zaman geldiğini hatırlatır.

Mali müşavir ne yapmaz?

• Belge toplamaz. Fatura, fiş, banka ekstresini sen getirirsin.
• Para yönetmez. Kasanı, tahsilatı, tedarikçi ödemesini sen yürütürsün.
• İşletme kararı vermez. Kaç çalışan alacağın, hangi fiyatı koyacağın senin işindir.
• Eksik belgeyi uydurmaz. Belge yoksa gider yazılmaz. Mali müşavir bunu yapamaz, yapmamalı da.
• Senin yerine sorumluluk almaz. Beyanname senin adına verilir, vergi borcu senin borcundur.

Ayda bir ne teslim edersin?

Mali müşavirin ayda bir tekrar eden bir isteği vardır. Hangi gün ve hangi biçimde vereceğini kendisiyle konuş, ama genelde şunlar:

Belgeleri geciktirirsen mali müşavir de geciktirir. Beyanname günleri sabittir; geciken belge, kaçan süre demektir. Ve süre kaçınca ceza çıkabilir.

Sorumluluk kimde?

Vergi dairesi için mükellef sensin. Beyannamede yanlış varsa, ödenmemiş vergi varsa, belgesiz gider yazılmışsa, muhatap sensin. Mali müşavirin hatası olduysa onunla ayrıca hesaplaşırsın; ama devlet seninle muhatap olur.

Bu yüzden mali müşavirine güven, ama göz kulak ol:

• Her ay beyanname ve ödeme tutarını sor, kâğıdını iste.
• Anlamadığın bir kelime geçerse sor. İyi mali müşavir seve seve açıklar.
• Vergi borcunu ve ödeme tarihini kendi takvimine de yaz.

Mali müşavirini nasıl seçersin?

Seçerken şunlara bak: Telefona ya da mesaja makul sürede cevap veriyor mu? Ücretini ve neleri kapsadığını açıkça söylüyor mu? Senin sektörünü (kuaför, nakliye, kafe gibi) daha önce yapmış mı? İlk görüşmede "her şeyi ben hallederim" diyen biri, işini iyi bilen biri olmayabilir; iyi mali müşavir senden de bir şey ister.

Anlaşmayı da yazılı yap: Hangi gün belge teslim edilecek, beyanname onayı nasıl alınacak, acil bir soruda kime ulaşılacak?

İyi iş birliği nasıl olur?

Mali müşavirinin aklında her ay yüzlerce müşteri var. Senin dosyanın düzenli gelmesi, onun işini kolaylaştırır, kolaylaşan iş senin lehine çalışır. Belgeleri düzenli ver, soruları yaz, tarihlerini not al.

Ücretini baştan netleştir: Hangi işler aylık ücrete dahil, hangileri ayrı ücretli? Yıl sonu işlemi, çalışan girişi, kuruluş işlemleri çoğu zaman ayrı konuşulur.

Mali müşavirle çalışırken küçük bir sözlük

Sana ilk aylarda sık söyleyecek şu kelimelerin anlamını bilmek yeter: beyanname (devlete verilen hesap raporu), bordro (çalışanın maaş hesap kâğıdı), defter (kayıtların tutulduğu yer), vergi dairesi (devletle işlerinin yürüdüğü kurum). Bunların her biri ayrı bir dersin konusu; şimdilik tanışmak yeterli. Anlamadığın bir kelimeyi sormakta çekinme: iyi bir mali müşavir bunu ilgi olarak görür.