Cari Mutabakat Nasıl Yapılır? (Örnek Mutabakat Mektubu)

Sizin kayıtlarınıza göre bir müşteri size 48.500 TL borçlu. Müşterinin kayıtlarına göre ise borcu 42.000 TL. Hangisi doğru? Bu farkı ay sonunda değil, düzenli aralıklarla yakalamanın yolu cari mutabakattır.

Cari mutabakat nedir?

Cari mutabakat, bir müşteri ya da tedarikçiyle aranızdaki bakiyenin iki tarafın kayıtlarında da aynı olduğunu karşılıklı olarak teyit etmektir. Bir taraf "bizim kayıtlarımıza göre belirli bir tarihteki bakiyeniz şudur" der, karşı taraf ya onaylar ya da farkı bildirir.

Cari mutabakat kanunla konmuş genel bir zorunluluk değildir; iyi bir muhasebe uygulamasıdır. Ama faydası büyüktür: unutulan faturayı, yanlış cariye işlenen ödemeyi ve eksik iadeyi ortaya çıkarır.

Ba-Bs kalktı, mutabakat hâlâ gerekli mi?

Eskiden aylık Ba-Bs formları, büyük tutarlı alış ve satışları vergi idaresine bildirirdi ve bu formlar arasındaki uyuşmazlık, firmaları mutabakata zorlardı. 565 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Ba-Bs bildirimleri Eylül 2024 döneminden itibaren kaldırıldı.

Yine de mutabakatın asıl amacı vergi formu değil, paranızın doğru takibidir. Tahsil edemediğiniz ya da farkında olmadan fazla ödediğiniz para, form olsa da olmasa da sizin kaybınızdır.

Ne zaman yapılmalı?

• Yıl sonunda: bütün aktif carilerle. Bilançonun doğruluğu buna bağlıdır.
• Üç ayda bir: en büyük müşteri ve tedarikçilerle.
• Anlaşmazlık ya da çalışmayı bitirirken: bir firmayla çalışmayı sonlandırmadan önce.
• Program değiştirirken: eski programdan yenisine aktarılan açılış bakiyelerini teyit etmek için.

Adım adım cari mutabakat

1. Tarihi belirleyin

Mutabakat her zaman belirli bir tarih için yapılır: "30 Eylül 2026 itibarıyla bakiye." Tarih olmadan karşılaştırma yapılamaz.

2. Kendi ekstrenizi kontrol edin

Göndermeden önce kendi kayıtlarınızı gözden geçirin: bekleyen tahsilat, kesilmemiş iade, taslakta kalmış fatura var mı?

3. Mektubu gönderin

Mutabakat mektubunda bakiye, bakiyenin yönü (borç ya da alacak), tarih ve ekstre bulunur. Aşağıda örnek bir metin var.

4. Yanıtı kaydedin

Onay geldiyse tarihiyle saklayın. Fark bildirildiyse bir sonraki adıma geçin.

5. Farkı çözün

Farkın nedenini hareket hareket karşılaştırarak bulun ve düzeltmeyi yapan tarafın kaydını belgeleyin.

Fark çıkarsa nereden başlamalı?

Farkların büyük kısmı birkaç tipik nedenden gelir:

Farkı bulmanın en hızlı yolu, iki tarafın ekstresini tutar üzerinden eşleştirmektir. Eşleşmeyen satırlar farkın kaynağıdır.

Örnek mutabakat mektubu

Aşağıdaki metni kendi bilgilerinizle doldurup kullanabilirsiniz.

Konu: 30.09.2026 tarihli cari hesap mutabakatı

Sayın yetkili,

Şirketimiz kayıtlarına göre 30.09.2026 tarihi itibarıyla cari hesabınız 48.500,00 TL borç bakiyesi vermektedir. Hesap ekstresi ektedir.

Bakiyeyi kayıtlarınızla karşılaştırarak, mutabık olmanız hâlinde onayınızı, mutabık olmamanız hâlinde kendi kayıtlarınıza göre bakiyeyi ve ekstrenizi 15 gün içinde tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

Saygılarımızla, (Firma unvanı, yetkili adı, telefon, e-posta)

Yanıt kısmına şu iki seçeneği eklemek karşı tarafın işini kolaylaştırır:

• ☐ Mutabıkız.
• ☐ Mutabık değiliz. Kayıtlarımıza göre bakiye: ………… TL (borç / alacak). Ekstremiz ektedir.

Kısaca

Cari mutabakat, bakiyenin iki tarafta da aynı olduğunu belirli bir tarih için teyit etmektir. Yasal bir zorunluluk değil ama paranızı korumanın en ucuz yoludur. Yıl sonunda bütün carilerle, büyük carilerle üç ayda bir yapın; fark çıkarsa ekstreleri tutar üzerinden eşleştirin.